Arheološki lokalitet Vinča nalazi se u selu Vinča na desnoj obali Dunava, neposredno pored ušća reke Bolečice, udaljen 14 km nizvodno od Beograda.
Otkriveni su ostaci naselja iz perioda između 5200. i 4200. godine pre nove ere. Kulturni sloj, na pojedinim mestima visok i do 10,5 m, sadrži ostatke života od neolita pa sve do gvozdenog doba, a u najmlađem kulturnom horizontu otkriveno je starosrpsko groblje iz IX do XV veka.
Prvo arheološko iskopavanje u Vinči započeo je Miloje M. Vasić 1908. godine na prostoru od približno 400 m2. Vinča se između 1929. i 1931. godine našla u žiži interesovanja arheološke nauke i postala nalazište čuveno u celom naučnom svetu zahvaljujući okolnosti da je radove finansirao ser Čarls Hajd, što je pratilo i veliki publicitet, posebno u engleskoj štampi. Arheološka iskopavanja od 1978. godine sa prekidima traju do danas.